De waarde van uw bedrijf bepalen: EBITDA, DCF en vermogenswaarde
De vraag “wat is mijn bedrijf waard?” verwacht vaak een formule en daarna een getal. Die volgorde klopt zelden. Eerst is er een methode, en die methode levert een bandbreedte op, geen prijs. De prijs ontstaat later, als een koper, een medeaandeelhouder of een opvolger tekent.
Dit stuk legt uit hoe u de waarde van een bedrijf bepaalt: met een EBITDA-multiple, met discounted cash flow (DCF), met de vermogenswaarde of intrinsieke waarde, en met de rentabiliteitswaarde. Wat u vóór een verkoop of overlating nog kunt veranderen, staat in Wat is mijn kmo waard, en wat kan ik in 18 maanden verbeteren?.
In het kort
- Waarde is een onderbouwde bandbreedte. De prijs is wat iemand betaalt.
- Elke methode begint bij een genormaliseerd resultaat, niet bij de winst van vorig jaar zonder meer.
- De EBITDA-multiple vergelijkt met vergelijkbare transacties. Er is geen vast veelvoud per sector.
- DCF kijkt naar toekomstige vrije kasstromen en is gevoelig voor de aannames.
- De vermogenswaarde (intrinsieke waarde) kijkt naar de balans, waar nodig herberekend.
- De rentabiliteitswaarde kapitaliseert de winst tegen een rendementseis.
- Van ondernemingswaarde naar aandelenwaarde is een aparte, noodzakelijke stap.
Wat waarde bepalen wel en niet is
Een bedrijfswaardering beantwoordt een concrete vraag: wat zou een geïnformeerde partij redelijkerwijs betalen voor deze onderneming, of voor dit pakket aandelen? Dat is iets anders dan wat de eigenaar later nodig heeft, of wat de vennootschap ooit heeft gekost.
Wie in een eerste gesprek, zonder cijfers over meerdere jaren, een precies getal noemt, verkoopt eenvoud. Wat wel kan, is uitleggen welke methode bij de vraag past en welke informatie nodig is voor een bandbreedte. Hoe Meridian & Partners dat als opdracht aanpakt, staat bij bedrijfswaardering.
Twee getallen lopen vaak door elkaar. De ondernemingswaarde is de waarde van de bedrijfsactiviteit, ongeacht de financiering. De aandelenwaarde is wat de aandeelhouders daarvan overhouden, na onder meer nettoschuld en overtollige liquide middelen. Een gesprek dat alleen over “de multiple” gaat, praat over het verkeerde bedrag.
Eerst het resultaat normaliseren
Geen van de methodes begint bij het boekhoudkundige resultaat van het laatste jaar, zonder meer. Normaliseren betekent: zichtbaar maken welk resultaat de onderneming in gewone omstandigheden draait. Typische correcties zijn een eenmalige verkoop of kost, een managementvergoeding die afwijkt van wat een opvolger zou ontvangen, of huur aan een vennootschap van de eigenaar die van de markt afwijkt.
Die brug naar genormaliseerde winst of EBITDA laat u bij voorkeur door uw accountant mee onderbouwen. Zonder die brug discussieert u later over voorzichtigheid, en die is zelden in uw voordeel. Bij veel kmo’s zit hier meer verschil dan in de keuze tussen twee methodes.
EBITDA is het resultaat vóór rente, belastingen, afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen. Eenmaal genormaliseerd is zij de prestatiemaatstaf waarmee kopers transacties vergelijken. Zij is geen kasstroom: investeringen, werkkapitaal en schulden komen later terug.
De EBITDA-multiple
De meest gebruikte marktbenadering bij een kmo werkt zo: een genormaliseerde EBITDA wordt vermenigvuldigd met een veelvoud. Dat veelvoud komt niet uit een tabel per sector, en niet uit wat iemand uit het hoofd noemt. Het wordt afgeleid uit transacties in vergelijkbare ondernemingen, voor zover die vergelijkbaar zijn in activiteit, omvang, winstgevendheid en risico.
Echte referenties zijn schaars, en openbare veelvouden zonder dossiercontext geven een schijn van precisie. Twee bedrijven in dezelfde branche kunnen een verschillend veelvoud krijgen omdat het ene afhankelijk is van de eigenaar, of omdat het resultaat sterk schommelt. Wie een vast veelvoud hanteert en daar de winst van vorig jaar mee vermenigvuldigt, verkoopt een rekensom, geen waardering.
Na de vermenigvuldiging hebt u in de regel een ondernemingswaarde, nog geen aandelenwaarde. Daarna volgen correcties: financiële schulden gaan eraf, overtollige liquide middelen kunnen erbij, niet-operationele activa worden apart gewaardeerd, en het werkkapitaal wordt getoetst aan een normaal niveau. De methode past als het resultaat enigszins bestendig is. Maakt de onderneming nauwelijks winst, dan komt u eerder bij de vermogenswaarde uit.
Discounted cash flow (DCF)
Een DCF, of waardering op verdisconteerde kasstromen, kijkt naar de vrije kasstromen die de onderneming in de toekomst kan genereren. Die kasstromen worden teruggebracht naar vandaag met een discontovoet die het risico weerspiegelt. Aan het einde van de prognose volgt meestal een eindwaarde, die vaak zwaar weegt.
Als de komende jaren wezenlijk anders zijn dan de voorbije, zegt een multiple op het verleden te weinig. De keerzijde is helder: kleine wijzigingen in groei, marge of discontovoet verschuiven de uitkomst merkbaar. Een DCF zonder uitlegbare aannames is een model, geen onderbouwing.
Daarom dient een DCF zelden als enige methode, en nooit als een automatische rekensom die een prijs spuugt. Zij werkt als kruischeck naast een marktbenadering, of als hoofdmethode bij een geplande investering, een aflopend contract, of een activiteit die wordt afgebouwd of net opstart.
Vermogenswaarde of intrinsieke waarde
De vermogenswaarde, ook intrinsieke waarde genoemd, vertrekt van de balans: de activa minus de verplichtingen, waar nodig herberekend naar een actuele waarde. Een pand dat jaren geleden is afgeschreven, een voorraad die moet worden geteld, een vordering waarvan de inbaarheid twijfelachtig is, of een verplichting die niet op de balans staat: elk van die posten verschuift het eigen vermogen.
U kunt die oefening maken vanuit continuïteit — de onderneming gaat door — of, in een uiterste, vanuit liquidatie. Dat zijn twee verschillende foto’s. De eerste past bij een lopende zaak. De tweede is een ondergrens, en zelden het uitgangspunt van een onderhandeling over een winstgevende activiteit.
De vermogenswaarde is vooral informatief als de winst beperkt is of als de onderneming veel vaste activa heeft. Bij een winstgevende kmo ligt wat een koper betaalt vaak boven de vermogenswaarde. Dat verschil wordt soms goodwill genoemd: de koper betaalt dan ook voor de winstkracht, niet alleen voor de netto-activa.
Rentabiliteitswaarde
De rentabiliteitswaarde vertrekt van de genormaliseerde winst en kapitaliseert die tegen een rendementseis. In gewone taal: welk vermogen zou een koper of opvolger moeten inzetten om, tegen het rendement dat hij voor dit risico verlangt, deze winst te verdienen? Hoe hoger de rendementseis, hoe lager de waarde bij dezelfde winst.
De methode is verwant aan een multiple, maar werkt typisch met de winst — vaak na een genormaliseerde beloning van de bestuurder — en met een expliciete rendementseis, niet met een veelvoud uit transacties. In dossiers over opvolging of de uitkoop van een aandeelhouder komt zij nog vaak voor, naast de vermogenswaarde. Het verschil tussen beide is dan een indicatie van goodwill: de extra waarde uit de winstkracht, bovenop het aangepaste eigen vermogen.
Sommige verslagen middelen beide methodes; dat is alleen zinvol als beide bij de vraag passen. De rendementseis is geen vast percentage voor de sector. De rentabiliteitswaarde vervangt de toets aan de markt niet.
Wilt u geen model, maar een eerste bandbreedte op uw eigen cijfers? Na inzage in uw jaarrekeningen geven wij desgewenst een vrijblijvende waarde-indicatie, typisch binnen twee werkdagen. Liever eerst zelf kijken waar een koper zou aanstippen? De quickscan Verkoopklaar duurt ongeveer drie minuten, toont meteen aandachtspunten, en noemt geen prijs.
Van ondernemingswaarde naar wat u overhoudt
Eén methode kiezen is niet het einde. U moet nog van de ondernemingswaarde naar de aandelenwaarde, of omgekeerd als u activa verkoopt in plaats van aandelen. Dat bepaalt wat de koper koopt, welke schulden meegaan, en hoe de som fiscaal uitvalt. De fiscale rekensom laat u door uw accountant maken. Het verschil tussen beide routes staat in aandelen of activa verkopen.
Ook het pakket telt. Een meerderheid, een minderheid of de hele vennootschap zijn voor een koper niet hetzelfde. Bij een uitkoop komt daar de draagkracht bij: wat de blijvende eigenaar en de vennootschap kunnen financieren zonder de zaak leeg te trekken. Waarde is geen voorspelling van de verkoopopbrengst na belasting. Voor de fiscale gevolgen raadpleegt u uw fiscaal adviseur; dit artikel is dat advies niet.
Welke methode past bij welke vraag
Er is geen beste methode. Er is een methode die bij de vraag en het dossier past, en bij voorkeur een tweede die de eerste toetst.
- Overweegt u een verkoop aan een derde, dan is een EBITDA-multiple vaak het vertrekpunt, met een DCF als kruischeck.
- Gaat het om een uitkoop of om opvolging, dan helpen rentabiliteitswaarde en vermogenswaarde om de som uitlegbaar te maken, naast wat een derde zou betalen.
- Is de winst zwak of rust de zaak vooral op activa, dan begint u bij de vermogenswaarde.
- Wilt u alleen weten waar u staat, zonder te verkopen, dan krijgt u een bandbreedte en een werklijst, geen verplichting om een traject te starten.
Twee methodes die ver uit elkaar liggen, zijn geen mislukking. Zij zijn een aanleiding om de aannames te bevragen. De uitkomst die u kunt gebruiken, is de bandbreedte met die redenen erbij.
Voor een indicatieve bandbreedte volstaan in de regel de jaarrekeningen van de recente jaren en een toelichting bij uitzonderlijke posten. Een volledige waardering vraagt drie tot vijf jaar cijfers, en de posten die niet vanzelf uit de jaarrekening blijken.
Een methode is een vertrekpunt, geen prijs
Een methode kiest u niet om een getal te forceren, maar om een gesprek over de waarde uitlegbaar te maken. Als u de bandbreedte van uw eigen onderneming wilt laten maken, begint dat met een vertrouwelijk, kosteloos en vrijblijvend gesprek. U hoort binnen één werkdag van ons. Via contact plant u dat in, of u vraagt om een vrijblijvende waarde-indicatie na inzage in uw jaarrekeningen. Hoe de opdracht zelf in elkaar zit, leest u op bedrijfswaardering.
Veelgestelde vragen
Is er een formule waarmee ik zelf de waarde van mijn bedrijf bereken?
Welke methode is de juiste voor mijn bedrijf?
Wat is het verschil tussen ondernemingswaarde en aandelenwaarde?
Kunt u een EBITDA-veelvoud voor mijn sector noemen?
Kan ik een waarde-indicatie vragen zonder te verkopen?
Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen
Begin met de bandbreedte, niet met een prijs.
Vertrouwelijk, kosteloos en vrijblijvend. U hoort binnen één werkdag van ons.
directie@meridian-partners.be Antwoord binnen één werkdag.